PreSales Academy

Solution Architecture

Mimari Sonuç, Kapsam ve Kalite Nitelikleri

Yaklaşık 64 dakika Kaynak izli editoryal içerik

İş sonucunu mimari problemin merkezine koy

Ön koşul: Arven discovery gereksinimlerini, sizing zarfını ve BoM belirsizliklerini okuyabilmelisin. Bu derste bir mimari problem cümlesi, kapsam sınırı, bağlam görünümü, kalite senaryosu ve kısıt/risk kaydı üreteceksin. Yaklaşık 28 dakika anlatı, 23 dakika Arven uygulaması ve 13 dakika kontrol önerilir. Mimariyi satın alınacak ürünün çizimiyle başlatma. Arven için iş sonucu, siparişin müşteriden alınması, ERP tarafından tekil ve doğru kabul edilmesi ve üretime izlenebilir biçimde ulaşmasıdır. Web sayfasının açılması bu zincirin yalnız başlangıcıdır. Başarı ölçütü, hangi sipariş türünün hangi yükte hangi p95/p99 gecikme, hata ve veri tutarlılığıyla sonuçlandığını içermelidir. Çözüm sınırını müşteri ve platform ekipleriyle belirle: hangi bileşen bu tasarımın içindedir, hangisi dış servistir, hangi değişiklik veya sözleşme kimin yetkisindedir? Bu ayrım olmadan ekip yanlış problemi optimize edebilir.

Arven iş sonucundan mimari kabulüne iz
İş olayıKabul ve gözlemKarar sahibi
Sipariş oluşturmaTekil kimlik, doğru miktar, kullanıcıya onaySatış operasyonu
ERP kabulüDoğru kayıt, tekrar/atlama yok, kuyruk yaşı sınırıERP ve iş sahibi
Üretim emriGüvenli komut, izlenebilir teslimÜretim sahibi
Arıza/bakımRTO/RPO ve minimum hizmetİş sürekliliği sahibi

ÖRNEK

Yanlış başarı tanımı yanlış mimariyi seçtirir

Öğretim örneğinde Arven portalının health check'i yeşil ve web yanıtı hızlıdır. Fakat ERP rate limit nedeniyle sipariş kuyruğu uzar, bir kısım işlem üretime geç ulaşır. Eğer mimari kabul yalnız portal p95'ine bağlıysa sunucu sayısı artırılarak sorun büyütülebilir. Doğru kabul, tamamlanan iş birimini ve uçtan uca gecikmeyi içerir; portal, gateway ve üretim gözlemleri aynı işlem kimliğiyle eşlenir. Bu senaryo Arven'de gerçekten yaşanmış olay değildir. Dersin amacı, tasarım sınırının uygulama ekranı değil iş akışı olduğunu göstermektir.

MÜŞTERİYE SOR

Hangi iş olayı başarılı sayılır, hangi sistem kabulüyle biter ve bu sonucu kim imzalar?

Bileşen sağlığını iş sonucundan ayırır ve mimari kabul sahibini belirler.

ŞİMDİ SEN DENE

Tek cümlelik mimari problem yaz

Arven portal–ERP–üretim zinciri için kullanıcı, iş sonucu, ölçülen engel, kabul metriği ve sert kısıtı içeren bir cümle kur. Hemen altına hangi parçanın ölçülen, varsayılan veya TBD olduğunu ve doğrulama owner'ını yaz. Ürün veya vendor adı kullanma.

BİLGİNİ KONTROL ET

Portal health check'i yeşil, fakat ERP siparişleri geç kabul ediyorsa mimari başarı nasıl değerlendirilir?

Bir cevap seç

Sistem bağlamını ve sorumluluk sınırlarını çiz

Bağlam görünümü çözümü tek bir kutu olarak ve etrafındaki aktör/sistemleri, yönlü arayüzleri ve veri akışlarını gösterir. Arven'de müşteri, portal, kimlik sağlayıcı, ERP, üretim gateway'i, ödeme/lojistik hizmeti, yedekleme ve operasyon ekibi bağlamda yer alabilir. Her okta tetikleyici, veri sınıfı, protokol veya sözleşme, beklenen yanıt, hata/tekrar ve owner yazılmalıdır. Bir çizgi iki yönlü gösteriliyorsa gerçekten iki bağımsız iş akışı var mı sor. Sınır dışı sistemler hâlâ mimari bağımlılıktır: ERP rate limit veya IdP erişimi doğrudan sizing ve sürekliliği etkiler. Tasarım kontrolü dışında olan değişkeni 'biz çözeriz' diye üstlenme; sözleşme ve eskalasyon koşulunu yaz. Bağlam görünümü ürün kutularına boğulmamalı; detaylı bileşen ve deployment görünümleri sonraki derste açılır.

ÖRNEK

İki kutu, tek risk alanı

Öğretim amaçlı Arven çiziminde portal ve ERP gateway iki kutudur, aralarında iki ağ bağlantısı çizilmiştir. Fakat ikisi de aynı veri merkezi switch çiftinin tek uplink'ini kullanıyorsa tek uplink arızası iki hizmeti birden etkiler. Ayrıca gateway hesabı tüm siparişleri yazabiliyorsa trust boundary yanlış yetkiyle aşılmış olabilir. Bağlam görünümüne fiziksel yol ve yetki owner'ı eklenir; tek yol kapatılıp sipariş akışı ölçülür. Görsel simetri gerçek bağımsızlık değildir. Bu, Arven'in gerçek altyapısı değil sınır düşünme egzersizidir.

MÜŞTERİYE SOR

Portal ile ERP arasındaki veri ve kontrol sözleşmesini kim yönetir; hangi ortak ağ, kimlik veya güç bağımlılığı iki kutuyu birlikte durdurabilir?

Çizimde görünmeyen dış sorumluluk ve ortak arıza sınırını çıkarır.

ŞİMDİ SEN DENE

Arven bağlam haritasını çiz

Portalı tek çözüm kutusu olarak çiz; müşteri, IdP, ERP, üretim ve operasyonu dış aktör/sistem olarak ekle. Her ok için veri, yön, owner, başarısızlık davranışı yaz. İş, güven ve fiziksel arıza sınırını farklı işaretle. Yanlış güven varsayımı için bir negatif test öner.

BİLGİNİ KONTROL ET

İki VM farklı çizim kutularında ama aynı güç hattındaysa ne söylenir?

Bir cevap seç

Kalite niteliğini ölçülebilir senaryoya yaz

Performans, kullanılabilirlik, güvenlik, işletilebilirlik ve değiştirilebilirlik tek kelimelik şartname maddeleri değildir. Her kalite niteliğini uyaran, ortam/koşul, etkilenen artefakt, beklenen yanıt, ölçüm ve owner ile senaryo yap. Örneğin 'kampanya açılışında beş dakikalık burst geldiğinde onaylanmış siparişin p99 süresi X'i aşmayacak; ERP retry nedeniyle çift kayıt olmayacak' ölçülebilir bir senaryodur, ancak X değeri iş sahibince onaylanmadıysa TBD'dir. 'Bir düğüm kaybında' ve 'rolling bakım sırasında' farklı ortamdır; aynı hedefin geçerli olup olmadığını sor. Güvenlik için süresi geçmiş taşeron kimliğinin reddi ve meşru üretim komutunun sürmesi birlikte sınanır. Operability için alarmın doğru ekibe ne sürede ulaştığı, runbook'un uygulanabilirliği ve değişikliğin geri döndürülebilirliği ölçülür. Bir kalite hedefi diğerini etkileyebilir; bu trade-off sonraki derste karar kaydına girer.

Arven kalite senaryosu başlangıç kartları
Uyaran/ortamYanıt ve ölçümAçık karar
Kampanya burst'üTamamlanan sipariş p99, hata, backlogİş sahibi eşikleri
Tek düğüm kaybıRTO, veri doğruluğu, kalan kapasiteKabul edilen minimum hizmet
Süresi bitmiş erişimYetkisiz istek reddi, meşru siparişin sürmesiKimlik ve güvenlik owner'ı
Rolling bakımServis devamlılığı ve geri alma süresiOperasyon penceresi

ÖRNEK

'Yüksek erişilebilirlik' yerine sınanabilir senaryo

Öğretim örneğinde 'Arven portalı yüksek erişilebilir olacak' maddesi geçer. Hangi arızada, hangi sipariş işlevi, kaç dakika ve hangi veri tutarlılığıyla devam edecek soruları yanıtsızdır. Kart, 'bir compute düğümü kapanınca yeni sipariş kabulü X dakika içinde sürer, ERP çift kayıt üretmez, backlog Y sürede boşalır' şeklinde yazılır. X ve Y kanıt veya iş onayı olmadan sayılandırılmaz. Böylece mimar failover, kuyruk, veri ve operasyon gereğini ayrı tasarlayabilir. Arven'in gerçek SLA'sı burada tanımlanmıyor.

MÜŞTERİYE SOR

Kampanya, tek arıza ve bakım sırasında hangi sipariş gecikmesi, veri doğruluğu ve minimum hizmet kabul edilir; hangi hedef vazgeçilmezdir?

Soyut kalite niteliklerini öncelikli ve ölçülebilir iş senaryolarına çevirir.

ŞİMDİ SEN DENE

Dört kalite kartı yaz

Arven için performans, dayanıklılık, güvenlik ve işletim senaryosu yaz. Her kartta uyaran, ortam, etkilenen iş akışı, yanıt, ölçüm, owner ve test yöntemi olsun. Değer doğrulanmadıysa TBD yaz; kabul edilmezse hangi kararı açacağını belirt.

BİLGİNİ KONTROL ET

'Yüksek erişilebilirlik' maddesi mimari karar için neden yetersizdir?

Bir cevap seç

Kısıt, varsayım ve belirsizliği tasarım girdisi olarak devret

Kısıt, tercih ve varsayımı karıştırma. Kısıt, sözleşme, fiziksel saha, zaman, mevzuat veya teknik bağımlılık nedeniyle mevcut seçenek alanını sınırlayan doğrulanmış koşuldur. Tercih, iş sahibi müzakere ederse değişebilir. Varsayım, karar için geçici kabul edilen ama kanıt bekleyen bilgidir. Arven'in mevcut ERP rate limit sözleşmesi doğrulanmışsa kısıttır; 'mutlaka tek vendor olmalı' ifadesi yalnız paydaş tercihi olabilir. Önce kanıtını ve owner'ını sor. Tüm kısıtlar kalıcı değildir: üçüncü taraf sözleşmesi yenilenir veya veri merkezi kapasitesi genişler. Bu nedenle her kayıtta geçerlilik tarihi ve yeniden açma tetikleyicisi gerekir. Kısıtlar tasarımın performans, güvenlik, maliyet ve operasyon trade-off'unu belirler. Belirsizliği sıfırmış gibi hesaplamak da kesin kısıt saymak da seçenekleri yanlış eler.

ÖRNEK

ERP limiti doğrulanmadan karar kilitlenmez

Öğretim amaçlı Arven çalışmasında portal ekibi ERP gateway'in tepe kabul hızını bilmiyor. Pre-sales bir veri toplama veya POC görevini gateway sahibine atar, tarihi ve ölçüm yöntemini yazar. Bu bilgi yokken asenkron kuyruklu ve senkron aktarım seçenekleri karşılaştırılabilir, ama hangi seçeneğin kabulü geçeceği koşulludur. 'ERP sınırsızdır' varsayımı yerine limit aralığı ve aşılırsa backlog/iş etkisi yazılır. POC sonucunda mimari, BoM ve TCO yeniden açılacaktır. Gerçek Arven ölçümü yoktur.

MÜŞTERİYE SOR

Değiştirilemez dediğiniz her koşulun kaynağı, sahibi ve geçerlilik tarihi nedir; hangi tercih iş kabulü korunursa müzakere edilebilir?

Sahte kısıtın seçenekleri gereksiz elemesini önler.

ŞİMDİ SEN DENE

Mimari girdi kaydını teslim et

Arven için üç doğrulanmış kısıt, iki tercih, üç TBD, iki varsayım ve iki iş riski kaydet. Her satırda kaynak, owner, doğrulama tarihi, etkilenen kalite senaryosu ve yanlış çıkarsa yeniden açılacak tasarım kararını belirt. Sonraki seçenek analizine bu tabloyu ve bağlam haritasını devret.

BU DERSTEN AL

Bu dersten taşıyacağın düşünceler

  • Mimari ürün listesinden değil ölçülebilir iş sonucu ve problem cümlesinden başlar.
  • Bağlam görünümü dış sistemleri, arayüzleri ve iş/güven/arıza sınırlarını görünür kılar.
  • Kalite nitelikleri uyaran, ortam, yanıt, ölçüm ve owner ile sınanabilir senaryoya dönüşür.
  • Kısıt, tercih, varsayım, TBD ve risk ayrı kaydedilir; yanlış çıkarsa hangi kararın açılacağı bellidir.
← Academy ders yoluna dön